DORDRECHT – Vorig najaar startte in de Riedijkshaven een pilot van een half jaar met een plasticvanger van CLEAR RIVERS. Daarna zou deze worden overgedragen aan de gemeente. Dat gebeurde vandaag, tijdens de Week van de Circulaire Economie (19 tot en met 27 maart). Het voornemen is dat de plasticvanger voorlopig in de Riedijkshaven blijft liggen. Daar is alle reden toe: de plasticvanger doet zijn werk. Vooral veel klein plastic, dat vaak met het blote oog nauwelijks zichtbaar is, wordt uit de Dordtse wateren gehaald.

De plasticvanger is in september 2025 door CLEAR RIVERS geplaatst, met bijdragen van de gemeente Dordrecht en waterschap Hollandse Delta. Het doel is om plastic op te vangen voordat het via rivieren en kanalen in zee terechtkomt, en zo de vervuiling van oceanen te verminderen.

Nieuw model

In Dordrecht is getest met een nieuw model: een modulaire compacte afvalvanger, die gemakkelijk te plaatsen is, met daaraan in V-vorm geplaatste schermen met een gaasstructuur. Wind en stroming leiden plastic en ander drijfvuil in een haven, kanaal of rivier naar een trechter. Aan het einde daarvan komt het afval terecht in een opvangbak onder water. Vissen en eenden kunnen daar gemakkelijk weer uit zwemmen; het vuil niet.

Eerste resultaten

Nu, een half jaar later, is het moment aangebroken om de eerste resultaten van deze drijvende plasticvanger in Dordrecht op te maken. Daarbij zijn verschillende soorten drijfvuil in beeld gebracht: kleine folie (< 5 cm), middelgrote folie (5–15 cm), grote folie
(> 15 cm), PET-flessen, piepschuim, hard plastic, glas, blik(jes) en overig drijfvuil, zoals deodorant, een speelgoedbal, een knuffel, een tochtstrip of een broodje in aluminiumfolie.

Uit de analyse blijkt dat kleine stukjes folie veruit het grootste deel van de plasticvervuiling in de Riedijkshaven vormen. Bijna 65% van al het drijfvuil bestaat uit deze kleine stukjes. Ruim 85% bestaat uit kleine en middelgrote stukjes plastic. Ongeveer 10% bestaat uit hard plastic en PET-flessen.

Enthousiaste reacties

“Wij zijn enthousiast dat het vangsysteem kleine deeltjes plastic effectief opvangt en vasthoudt. Maar de hoeveelheid ervan is wel schrikbarend,” zegt Ramon Knoester van CLEAR RIVERS. “Deze kleine stukjes zijn nauwelijks zichtbaar als ze in het oppervlaktewater drijven. Vanaf de kade ziet men vooral de grotere stukken plastic, terwijl wij ook honderden kleine stukjes afvangen die het water vervuilen en gevaarlijk zijn voor vogels en vissen.”

Heemraad Watersysteem Piet van der Eijk van Hollandse Delta: “Wij als waterschap willen graag dat het oppervlaktewater schoon en gezond is. Plastic hoort daar niet in thuis. Vanuit de Riedijkshaven laten wij water in via de inlaat door de Noordendijk bij gemaal Noordersluisdam naar de Spuihaven. Daarin leven veel verschillende planten, vissen en waterdiertjes die gebaat zijn bij een goede waterkwaliteit.”

Wethouder Tanja de Jonge vult aan: “Deze pilot laat zien dat de plasticvanger werkt. Juist het grote aantal kleine plasticdeeltjes dat wordt opgevangen, onderstreept hoe belangrijk deze inzet is voor schoner water en een schonere leefomgeving.”

Ook omwonenden reageren betrokken en enthousiast op het initiatief. Een veelgehoorde reactie is: “Fijn dat er nu eindelijk eens iets aan al het drijfvuil gedaan wordt.”

Uitdagingen

De pilot bracht ook uitdagingen aan het licht. In sommige periodes drijft veel organisch materiaal, zoals riet, de Riedijkshaven in. Daardoor bereikt plastic afval de vanger minder goed en blijft het hangen tussen het riet dat zich voor de installatie ophoopt. Vanuit het beheer van de gemeente Dordrecht is daarom tussentijds organisch drijfvuil uit de Riedijkshaven verwijderd.

Circulaire werkplaats

Het plastic dat in de Riedijkshaven wordt opgevangen, wordt door CLEAR RIVERS bewaard. De organisatie werkt aan een circulaire werkplaats in de Persoonshaven in Rotterdam. Daar kan herwonnen plastic drijfvuil worden verwerkt tot duurzame nieuwe producten.
Met deze werkplaats wil CLEAR RIVERS het opgevangen plastic in eigen beheer verwerken. Dat biedt ook kansen om leerlingen, studenten en omwonenden mee te nemen in dit proces en de overgang naar een circulaire economie tastbaar en ervaarbaar te maken.

Meer informatie

CLEAR RIVERS plaatst plasticvangers in binnen- en buitenland om structureel plastic drijfvuil op te vangen en te voorkomen dat het onze zeeën en oceanen verder vervuilt. Kijk voor meer informatie op: www.clearrivers.eu.

Van 19 tot en met 27 maart is het de Week van de Circulaire Economie. Kijk voor meer informatie op: www.deweekvandecirculaireeconomie.nl.